در این مقاله به بررسی و تحلیل صنعت روانکار صنعتی می پردازیم. در ابتدا بازار جهانی این صنعت را بررسی می کنیم و در ادامه به بررسی بازار داخلی میپردازیم. البته بهتر است در ابتدا فرایند تولید رونکار صنعتی را بررسی کنیم و در مورد فرصت و نقاط ضعف این صنعت در سال های آینده کمی صحبت داشته باشیم.
در رابطه با فرآیند تولید، این شرکت ها عمدتا از لوبکات به عنوان ماده اولیه استفاده کرده و استثنا در نفت ایرانول وکیوم باتوم نیز به این ترکیب مواد اولیه اضافه می شود و با توجه به قیمت پایی نتر و فرآیند تولید پیچید هتر، ایرانول دارای محصول PDATAR و برایت استاک بوده و یک واحد اضافی برای جداسازی آسفالت از وکیوم باتوم دارد و در نتیجه این واحد، روغن آسفالت زدایی شده یا اصطلاحا DAO بدست می آید که به واحد فورفورال رفته و لوبکات نیز در این مرحله اضافه می گردد. در این واحد ترکیبات آروماتیک استخراج شده و گرانروی بهبود می یابد؛ در نتیجه رافینیت و اکسترکت استخراج می گردد. سپس رافینیت تولید شده از واحد فورفورال به واحد مو مگیری یا MEK رفته و با اضافه شدن آیزوریسایکل نهایتا روغن بدون واکس استخراج شده ) WFO ( که نقطه ریزش آن کاهش می یابد و اسلاک وکس نیز تولید می شود. سپس در واحد hydrofinishing مقادیر فسفر، الفین و فلزات در آن کاهش می یابد. در آخر روغن حاصله با مواد افزودنی ترکیب شده و محصول نهایی که شامل انواع روغن موتور و … می شود حاصل می شود.

بررسی بازار جهانی صنعت روانکار
می توان با بررسی عوامل مختلفی از جمله وضعیت حمل و نقل، جمعیت، رشد و توسعه اقتصادی، خودروهای الکتریکی، قوانین زیست محیطی و تقاضا رو به افزایش برای روغن صنعتی های با کیفیت به نکات مهمی دست یافت از جمله خطراتی مثل خودرو های برقی که برای صنعت روانکاری (احتمالا) خطر آفرین باشند. در تصویر زیر میزان حجم بازار صنعت روانکار (روغن صنعتی) را مشاهده می کنید.

سهم خودروهای برقی تولید شده در جهان کمتر از 2 درصد می باشد و همینطور 40 درصد از تقاظای صنعت روانکار مربوط به حمل و نقل جاده ای است. اما بسیاری از تحلیل گران معتقد به این هستند که با افزایش تولید و فروش خودرو های برقی، این صنعت دچار کاهش ارزش شود. نکته مهم دیگری که وجود دارد این است که خودرو های برقی نیز نیاز به روانکار دارند چرا که برای قطعات محرک خودرو نیازمند روانکار می باشند اما بطور کلی پیش بینی می شود که دو موضوع (خودروهای برقی) و (قوانین محیط زیستی) بتواند اثرات منفی روی این صنعت داشته باشند. در ادامه خطرات و فرصت های این صنعت توضیح داده شده است.
فرصت ها
- افزایش حمل و نقل جاده ای
- توسعه صنعت و اقتصاد
- افزایش تقاضا برای روانکار با کیفیت تر
- رشد جمعیت و افزایش تردد جاده ای
خطرات
- تحولات در حوزه حمل و نقل (خودرو های برقی)
- قوانین محیط زیستی
سهم بازار تولید کننده های رونکار صنعتی در ایران
بر اساس گزارش وزارت صمت، میزان تولید روغن موتور بنزینی و دیزلی در سال 1400 برابر با 673 میلیون لیتر بوده است که بیش از 545 میلیون لیتر آن به واسطه شرکت های نفت بهران، نفت پارس، ایرانول و سپاهان تولید و عرضه شده است. نکته قابل توجه این است که بیش از یک سوم تولیدات روغن موتور به واسطه شرکت نفت بهران صورت گرفته است که نشان از درصد سهم بیشتر شرکت نفت بهران نسبت به دیگر شرکت ها دارد. در تصویر زیر تصویری از درصد سهم بازار هر یک از شرکت های تولید کننده روانکار صنعتی (روغن صنعتی) را مشاهده می کنید.

در ادامه به بررسی هر یک از شرکت ها پرداخته ایم و درصد سهم، قیمت سهم و دیگر موارد را بررسی کرده ایم. لازم به ذکر است که موارد گفته شده در تصاویر مربوط به سال 1402 می باشند.
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
شرکت نفت بهران بیشترین تولیدات روغن موتور و روغن صنعتی را دارد و همینطور شرکت سپاهان بیشترین درصد سهم از تولید روغن پایه را در کشور دارد و 40 درصد از تولیدات این شرکت مخصوص با روغن های پایه است.
فروش داخلی و صادرات
شرکت های تولید کننده رونکار بیشترین فروش را در داخل ایران دارند و درصد کمی از تولیدات را صادر کرده اند اما تنها شرکت نفت سپاهان فروش صادراتی بیشتری از محصولات خود را در سال 1402 داشته است. همچنین ظاهرا بیشترین فروش شرکت نفت بهران از دسته بندی هیدرولیک این شرکت که با نام روغن هیدرولیک بهران شناخته می شود فروخته شده است و بیشترین فروش محصول در شرکت نفت پارس هم مربوط به گریس پارس و روغن هیدرولیک پارس بابک است.
شرکت نفت بهران
فروش داخلی: 75 درصد
فروش صادراتی: 25 درصد
شرکت سپاهان:
فروش داخلی: 49 درصد
فروش صادراتی: 51 درصد
شرکت نفت پارس:
فروش داخلی: 64 درصد
فروش صادراتی: 36 درصد
شرکت نفت ایرانول
فروش داخلی: 76 درصد
فروش صادراتی: 24 درصد




2 پاسخ
خیلی مفید بود تشکر از زحمات شما
تشکر از توجه شما